sobota, 22 kwietnia 2017

Czarno-biały świat

Idea tworzenia sztuki jest stara jak świat. Ludzie od samego początku próbowali pokazywać otaczający ich świat we własny sposób. Można powiedzieć, że sztuka jest równie wiekowa jak cywilizacja. Wraz z rozwojem powstawały coraz to nowsze formy wyrazu. Gałęzie takie jak rzeźbiarstwo czy malarstwo, są bardzo stare, ale przecież dużo nowych narzędzi, które może użyć twórca, jest stosunkowo nowych.


Fotografia, bo to o niej chciałbym powiedzieć (czy raczej napisać parę słów), jest właśnie jedną z tych młodszych form sztuki. Wynika to z tego, że możliwość uwiecznienia rzeczywistości i utworzenia własnego świata w ten sposób, wymagała odpowiednich rozwiązań technicznych. Chwila taka nadeszła dopiero w XIX w. Od tej pory pojawiło się o wiele więcej rozwiązań, które umożliwiają tworzenia zdjęć, w coraz to bardziej abstrakcyjne i pomysłowe sposoby. Oprócz fotografii konceptualnej, którą ja się zajmuję, jest mnóstwo innych odłamów fotografii.

"Aparat fotograficzny jest dla artysty kolejnym narzędziem. Jeżeli się nad tym zastanowić, to jest to mechanizm podobny do skrzypiec. To artysta jest w stanie tworzyć sztukę nie aparat." - Brett Weston

Moim celem nie jest wymienianie ich wszystkich, ponieważ wyszukiwarka internetowa doskonale się sprawdzi w tym względzie. Świat współczesny jest miejscem, gdzie najbardziej liczy się obraz. Przeciętny człowiek woli zobaczyć obrazek niż czytać tekst. I nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ w tekst trzeba się zagłębić, natomiast zobaczenie zdjęcia zajmuje dosłownie chwilę. Rozwój techniki umożliwił uzyskanie kolorów na zdjęciach. Wyszło to i na dobre i na złe dla fotografii. Oczywiście to bardzo dobrze, że możemy więcej pokazać na zdjęciach, ale fotografia utraciła pewną magię.

"Fotografia jako potężne medium wyrazu i komunikacji oferuje nieskończoną różnorodność postrzegania, interpretacji i działania." - Ansel Adams

Magia o której mówię, jest najbardziej widoczna na czarno-białej fotografii. Wynika to m.in. z tego, że kiedyś można było zrobić jedynie monochromatyczne zdjęcie. Jest to więc pewien wyraz uwiecznienia chwili sprzed 100 lat chociażby. Tamtejszych ludzi, strojów, obyczajów... Ma to swój urok, który jest widoczny szczególnie w starych albumach rodzinnych. Co prawda, tamtych ludzi już nie ma, ale dzięki fotografii są oni w pewien sposób wieczni i nawet po 100 latach, możemy ich 
zobaczyć.

"Fotografia mnie właściwie nie interesuje. Jest dla mnie jedynie narzędziem pracy, jak pędzel czy ołówek, i tylko jako narzędzie ją szanuję." - Henri Cartier-Bresson

Ale czarno-biała fotografia jest nie tylko domeną starych zdjęć. Obecnie też jest często stosowana. Wynika to z tego, że jest ponadczasowa i uniwersalna. Bywa też określana jako "szlachetna" dziedzina fotografii. Nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ monochromatyczne zdjęcia mają walory artystyczne. Czyni ją to w pewien sposób sztuką. Przecież nie sposób powiedzieć, że czarno-białe zdjęcia są pozbawione uroku. Wręcz przeciwnie! Nieważne czy pochodzą sprzed stu lat, czy zostały wykonane współcześnie. Każde ma wiele magii i charakteru.

środa, 29 marca 2017

Stwórz własny wszechświat!

Za tym intrygującym tytułem nie kryje się nic innego, jak zachęta do tworzenia. Mówię tutaj o szeroko pojmowanej twórczości, takiej jak pisanie,fotografowanie, rysowanie, komponowanie muzyki, śpiewanie, itd. Trzeba przyznać otwarcie, że tworzenie rozwija, a także uszlachetnia i uwrażliwia. Dla przykładu pisanie poezji sprawia, że większą uwagę przykładamy do słów, ich znaczenia, rymów, dźwięku... Są ludzie którzy mogą nawet dostrzec kolory czy kształty słów (ja się do nich niestety nie zaliczam). Generalnie jakakolwiek działalność jest aktem kreacji, tworzącym nową rzeczywistość. Niektózy mówią, że stwarzamy w taki sposób nowy świat. W zależności od tego czym się zajmujemy, taki świat może być różny. Na pewno im większe mamy umiejętności, tym doskonalszy się stanie. Żeby to zobrazować podam swój przykład. Ja oprócz pisania zajmuję się także fotografią. Zawsze staram się przekazać jakąś wizję. To, jak dokładnie ją przekażę i na ile odda to ukazany na zdjęciu świat, zależy od moich umiejętności. Surowe zdjęcia mają w sobie pewne piękno, jednakże tracą mocno na wartości bez odpowiedniej obróbki. Ta zależy jednak od tego, jak dobrze radzimy sobie z narzędziami do tego stworzonymi. Najlepsi fotografowie są w stanie zachwycić koncepcją zdjęcia i ukazanym na nich pomysłem. To naprawdę wspaniałe, móc precyzyjnie przekazać swoje myśli. A ja tylko opisałem, jak to wygląda w fotografii! Jest cała masa różnych rodzajów sztuki, a rzeczy, które tworzymy są nią w mniejszym lub większym stopniu. Na pewno mogę powiedzieć, że wszyscy jesteśmy twórcami! Dlatego też powinniśmy to robić, kiedy tylko mamy czas. A więc piszmy, fotografujmy, malujmy, śpiewajmy... Róbmy wszystko, żeby móc się jak najlepiej uzewnętrznić. Naprawdę warto!


sobota, 14 stycznia 2017

Polska to idea

Ostatnimi czasy możemy oglądać w mediach różne przejawy patriotyzmu. Od umiarkowanych form począwszy, na radykalnych skończywszy. Czy jednak Polska to jedynie zamknięty w granicach państwowych naród? Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości w roku 1918, nasze przywiązanie do ojczyzny przejawiało się nie tylko w byciu rodowitym Polakiem i katolikiem, ale przede wszystkim w szeroko pojętej tolerancji i otwartości na inne kultury. Co jednak się stało, że z ludzi, którzy podczas powstania styczniowego szli do walki z hasłem "Za wolność naszą i waszą", wyziera ostatnimi czasy tak silna ksenofobia i szowinizm? Wygląda na to, że w którymś momencie historii zatraciliśmy poczucie polskości, jako pewnej idei.



Wieloetniczna Rzeczpospolita Obojga Narodów

Trzeba pamiętać, że Rzeczpospolita przed rozbiorami była państwem, gdzie mieszkało obok siebie wiele nacji. Obecność nie tylko Polaków, ale też Niemców, Rusinów i Żydów stanowiła przez wieki o potędze naszego państwa. Szacunek dla wszelkiej odmienności, również wyznania, był filarem dobrobytu. Wystarczy wspomnieć, że w czasach, kiedy na zachodzie Europy dochodziło do wojen religijnych i pogromów Żydów, w Polsce panował ład i porządek. Pokojowa współpraca wielu różnych ludzi prowadziła do rozwoju miast i gospodarki. W złotej erze Rzeczpospolitej to ludzie z zagranicy sprowadzali się do nas, żeby prowadzić lepsze życie i zaznać dobrobytu. Rzeczy o których piszę, doprowadziły z czasem do sytuacji, w której słowo Polska stało się pewną ideą. Nie było już tylko określeniem Polaka, ale także każdego człowieka żyjącego w Rzeczpospolitej, który przyjmował pewien system wartości. Znajdowały się wśród nich podstawowe filary współczesnego społeczeństwa, takie jak wolność, równość, tolerancja. Bez znaczenia było, czy ten człowiek był etnicznie Niemce, Rusinem, Romem czy Żydem. Jeśli potrafił pokojowo żyć z innymi ludźmi, to znaczyło, że jest Polakiem. Trzeba zaznaczyć, że to przecież Polska, jako jedno z pierwszych państw stworzyło demokrację, w której aż 10% ludzi miało wpływ na władzę. Dla przykładu we Francji takie osoby stanowiły jedynie 1% społeczeństwa.

Historia powinna mówić nie o porażkach Polaków, ale o ich sukcesach, do których należało kultywowanie wartości, którymi kieruje się obecnie cały świat, takich jak wolność, równość i tolerancja...

Niestety postępujący rozpad Rzeczpospolitej, zła wola sąsiednich państw, ale przede wszystkim nieudolność szlachty, doprowadziły w końcu do upadku wielonarodowego państwa, budowanego z takim trudem przez pokolenia naszych przodków. Trzeci rozbiór przypieczętował nasz los na kolejne 123, a Polska zniknęła z map świata. Oczywiście chodzi tutaj o samą państwowość, bo sama idea Polski, cały czas żyła w sercach ludzi. Działania, których podjęło się wielu intelektualistów przed ostatnim rozbiorem, umocniły znaczenie Polski, jako uniwersalnej idei. Pomimo kolejnych nieudanych zrywów, Polacy walczyli w wielu powstaniach za "wolność naszą i waszą", a wielu wybitnych ludzi tworzyło dalej naszą kulturę. Liczne dzieła literatury i wybitni twórcy, tacy jak chociażby Adam Mickiewicz i Henryk Sienkiewicz, kultywowali polską tradycję i nie pozwalali jej umrzeć. Działania takich właśnie ludzi służyły pokrzepieniu serc i pozwalały przetrwać najtrudniejsze lata, podczas których wszyscy zaborcy podejmowali próby wynarodowienia Polaków. Szansa na odbudowanie państwa pojawiły się wraz z rozłamem wśród państw zaborczych, których kulminacją była I WŚ.


Warto obejrzeć powyższą animację, która w krótki sposób opowiada historię Polski

W 1918 r. kończy się największy dotychczasowy konflikt w historii świata. Giną miliony ludzi, wiele osób zostaje trwale okaleczonych, a całe miasta legną w gruzach. Jednak pośród ogólnej beznadziei dla Polaków zapala się światełko w tunelu. W końcu zostają ziszczone marzenia o niepodległym państwie, a chwila ta staje się momentem triumfu dla całego narodu. Wśród największych bohaterów odrodzonej Rzeczpospolitej znajduje się Józef Piłsudski. Ten przywódca i ojciec narodu ma wspaniałą wizję Polski, jako kraju traktującego równo każdego obywatela, ze względu na jego narodowość czy religię. Ta federalistyczna koncepcja w końcu nie wypala, ale jej socjalistyczne wątki zostają na stałe wpisane w historię II RP. Trzeba pamiętać, że nasze państwo w okresie międzywojennym miało jedno z najbardziej postępowych systemów prawa na świecie i starało się realizować koncepcje wolności, równości i tolerancji dla każdego człowieka. Otoczona przez dyktatury, takie jak ZSRR czy III Rzeszę, stanowiła prawdziwą oazę pokoju w morzu nienawiści i zacofania. Niestety ta idylla miała się wkrótce skończyć, a to za sprawą wybuchu drugiej wojny światowej...


Ten konflikt był najtragiczniejszą w skutkach rzeczą, jaka mogła się przytrafić budującemu swoją nową świadomość narodowi. Traumatyczne wspomnienia, śmierć wielu ludzi, holokaust, a na dodatek wpadnięcie Polski w komunistyczną orbitę, zadały otwartości Polaków miażdżący cios. Postępująca z powodu radzieckiego terroru nieufność i niepokój, sprawiły, że obywatele z coraz większą niechęcią zaczęli patrzeć na obcokrajowców. Dawne ideały powstańców, takich jak "za wolność naszą i waszą", stawały się coraz bardziej obce. Pewna uniwersalna idea, jaką była dawniej "Polska", zaczęła się osuwać w niebyt. Nawet pomimo upadku komunizmu i przekształcenia się państwa ludowego w III RP, koncepcje, które stanowiły niegdyś o potędze naszego kraju, odeszły w zapomnienie. Współcześnie zamiast podkreślać, że Rzeczpospolita przyczyniła się do powstania współczesnych demokratycznych państw prawa, szanujących każdego człowieka, kładzie się nacisk na nacjonalizm i zamknięte społeczeństwo. Warto czasem pomyśleć naszej ojczyźnie, jako o idei, która dawniej spajała wielu ludzi w jedność. Idei, która była fundamentem dobrobytu oraz tolerancji. Takie spojrzenie na nas, jako Polaków, pozwala dostrzec, że wnieśliśmy bardzo wiele do ludzkiej świadomości i kultury oraz mieliśmy ogromny wpływ na pojęcie wolności. Niezłomna postawa naszych przodków, walczących o poszanowanie człowieka, a także sprawiedliwość, sprawia, że powinniśmy być dumni z tego kim jesteśmy. Dla mnie Polska zawsze będzie piękną wizją, którą warto realizować w każdym momencie, nie tylko w skali świata, ale też w codziennych stosunkach między ludźmi.